* یوسفی اشکوری:
پیشنهاد جلایی پور مشکل عملی دارد
یوسفی اشکوری در حاشیه سمینار دین و مدرنیته 2 گفت: من با اصل صحبت های آقای جلایی پور موافقم. روشنفکری دینی باید مناسک و روابط جمعی خود را حفظ کند و به این بعد نیز اهمیت دهد.
وی خاطرنشان کرد: من این نکته را نیز می پذیرم که روشنفکری دینی پس از انقلاب به تربیت دینی جوانان و مسائل مربوط به آن نپرداخته است. اما این نکته نیز وجود دارد که در عمل چگونه باید روشنفکری دینی به مناسک دینی پایبند باشد.
یوسفی اشکوری با بیان مشکلات عملی پیشنهاد جلایی پور اظهار داشت: این پیشنهاد به نظری مشکل ندارد، اما در بعد عمل چگونه من می توانم بروم مراسم سینه زنی ای که در آن 80درصد مطالب مطرح شده اش خرافه است، چگونه باید آنجا بنشینم و عزاداری کنم. من فکر می کنم آقای جلایی پور خود نیز در این جلسات حاضر نمی شوند.
وی در پایان افزود: قبل از انقلاب شخصیت هایی همچون بازرگان و صحابی جهت برگزاری مراسم های مذهبی فقط با فرهنگ عوام و روحانیت مواجه بودند اما در حال حاضر حاکمیت نیز روبه روی این جریان است و محلی برای اجرای مناسک دینی وجود ندارد، هرچند در سال های اخیر در محل هایی همچون حسینیه ارشاد مراسم های ماه محرم و رمضان برگزار می شود.

* خانیکی:
پایبندی به مناسک دینی به معنای استفاده ابزاری از دین نیست
هادی خانیکی اظهار داشت: من با نگاه اجتماعی جلایی پور درباره روشنفکری دینی موافقم و معتقدم سهم اجتماعی روشنفکران دینی کم بوده است.
خانیکی در حاشیه سمینار دین و مدرنیته2 گفت: جامعه شهری امروز به قدری بزرگ شده است که مخاطب چندان در دسترس نیست و روشنفکران نیز درباره ارتباط با آنها نیز غفلت کرده اند. به هر صورت در طور جنبش های معاصر از مشروطه گرفته تا انقلاب اسلامی روشنفکران دینی در تحرکات اجتماعی نقش بسزایی داشته اند.
وی با بیان دلایل این پدیده تصریح کرد: این بعد فعالیت های روشنفکری دینی برآمده از حساسیت هایی است که در جامعه وجود دارد. باید توجه داشت دینداری و پایبندی به مناسک دینی یک سرمایه اجتماعی است و نباید آن را استفاده ابزاری از دین و مناسک دینی تلقی کرد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: روشنفکری دینی به دلیل تعلقات خاطرش به مذهب توانست ارتباط بیشتری با جامعه داشته باشد. این ارتباط باید حفظ شود که طبعا راه آن پایبندی به همان مناسک دینی است. از این رو صحبت های من تکمیل صحبت های آقای جلایی پور است. روشنفکر دینی باید به آنچه که اعتقاد دارد عمل کند.
خانیکی با اشاره به تفاوت روشنفکری دینی و غیردینی تأکید کرد برخی از روشنفکران غیردینی نیز به دلیل تأثیر دین در جوامع دینی آن را نفی نمی کنند. اما یک روشنفکر دینی از این منظر به دین نگاه نمی کند و آن را در زندگی عمومی مردم نیز موثر می داند و معتقد است دین می تواند در بسیاری از حوزه های خصوصی یا عمومی راه گشا باشد.
وی در پایان گفت: دین می تواند به پیشبرد دموکراسی کمک کند و دموکراسی نیز می تواند زمینه های دینداری را فراهم سازد. لذا به دین و کارکرد اجتماعی آن بیشتر باید توجه کرد.

* مسعود ادیب:
دقت جامعه شناسانه جلایی پور قابل توجه است
مسعود ادیب گفت: روشنفکران دینی باید مخاطف عام را در نظر گیرند و در جامعه دینی شور ایمانی به وجود آورند. ادب در واکنش به اظهارات جلایی پور گفت: حرف های ایشان بسیار پسندیده و با دقت بود چرا که بسیاری از روشنفکران ما به لحاظ شخصی در عوالم لطیف روحی قرار دارند ولی برای مردم و عموم در این زمینه چیزی ارائه نکرده اند.
وی افزود: حاصل چنین اتفاقی سرخوردگی و یأس در جامعه دینداران است، لذا روشنفکران باید تأثیر مثبتی نیز در جامعه به وجود آورند که این نیز با نزدیک شدن به تفکرات دینی مردم صورت می گیرد.